Stichting voor Morele
Bijstand aan Gevangenen

Stalingradlaan 54
1000 Brussel
Tel : +32 2 537 59 28
+32 473 48 15 88
Fax : +32 2 537 10 93

                           
                       
 

Gevangenis van Tongeren

Wijngaardstraat 65 - 3700 Tongeren

Tel.: 012/25 91 11

Fax: 012/25 91 00

 

Historiek

Op 1 januari 1844 werd de gevangenis van Tongeren, de eerste cellulaire

gevangenis in België, in gebruik genomen om mannelijke gedetineerden te

huisvesten. In het midden van de twintigste eeuw werden hier ook een tijd

lang vrouwelijke gedetineerden in ondergebracht. Stilaan maar zeker werd de

individuele penitentie-idee achterwege gelaten. De gevangenis herbergde als

arresthuis immers soms meer dan drie gedetineerden per cel.

Op 2 april 2005 werd de inrichting gesloten. De 70 gedetineerden werden

overgebracht naar de nieuwe gevangenis van Hasselt en datzelfde jaar nog

werd de film ‘De Hel van Tanger’ opgenomen. In april 2006 nam het Gallo-

Romeins museum de exploitatie over.

Gedurende 2 jaar kregen meer dan 200.000 bezoekers de gelegenheid ‘over

de muur’ te kijken vooraleer het museum in november 2008 sloot. Toenmalig

Minister van Justitie Jo Vandeurzen had immers beslist de infrastructuur

opnieuw in gebruik te nemen als federale instelling. De bedoeling was om

een oplossing te bieden voor het tekort aan opvangmogelijkheden voor

minderjarige delinquenten in het kader van de wet op de jeugdbescherming.

Daarnaast was ook nood aan een apart federaal centrum voor de opsluiting

van uit handen gegeven jongeren in het kader van artikel 606 van het WB van

Strafvordering.Voor de ingebruikname werd renovatiewerken uitgevoerd. Het

Gesloten Federaal Centrum te Tongeren werd op 20 november 2009

operationeel.

 

Capaciteit en Infrastructuur

Het GFC Tongeren beschikt over 34 monocellen, verdeeld over 2 secties in 1

vleugel. De buffercapaciteit voor het centrum De Grubbe in Everberg, bevindt

zich op de tweede sectie en kan enkel hiervoor worden benut indien de cellen

niet zijn ingenomen door de populatie van uit handen gegeven jongeren.

 

Regime

In het GFC verblijven twee verschillende groepen jongeren:

de ‘uit handen gegeven’ jongeren’ vormen het grootste deel van de

populatie. Een jeugdrechter kan beslissen om een minderjarige vanaf

16 jaar, die een als misdrijf omschreven feit heeft gepleegd, uit handen

te geven, wanneer hij van oordeel is dat beschermende,

opvoedkundige maatregelen niet (langer) toereikend zijn om een

antwoord te bieden aan de problematiek van deze jongere. De jongere

wordt vervolgens via het gewone strafrecht vervolgd.

Daarnaast worden voorlopig ook een aantal plaatsen voorbehouden als

‘buffercapaciteit’ voor jongeren uit De Grubbe te Everberg en dit

overeenkomstig de wet van 2002, die volgende voorwaarden bepaalt:

de jongere is tussen 16 en 18 jaar op het ogenblik van het

plegen van de feiten

de feiten kunnen, indien gepleegd door een meerderjarige,

aanleiding geven tot een gevangenisstraf van 5 jaar tot 10

jaar of meer (of 1 jaar bij recidive)

er bestaan dwingende aanwijzingen dat de openbare

veiligheid in het gedrang is

er is geen geschikte plaats in een gemeenschapsinstelling

of in de Grubbe te Everberg.

Voor de ‘Everbergjongeren’ ligt de nadruk vooral op de pedagogische

omkadering. Voor hen is de wet op de jeugdbescherming van toepassing en

staat een team van het Agentschap Jongerenwelzijn vanuit de Vlaamse

gemeenschap ter beschikking. In tegenstelling tot Everberg zijn in het GFC

Tongeren geen opvoeders tewerkgesteld omwille van het tijdelijk karakter

van deze buffercapaciteit.

De ‘uit handen gegeven‘ jongeren hebben juridisch gezien hetzelfde statuut

als volwassen gedetineerden en voor hen is de basiswet en het Strategisch

Plan voor Hulp- en Dienstverlening aan Gedetineerden van toepassing. Voor

de minderjarigen is een bijkomend specifiek onderwijsaanbod voorzien

waarmee kan worden tegemoet gekomen aan de leerplicht. Het regime

voorziet in 2 wandelingen per dag, waarvan 1 mogelijk met sportaanbod en

dagelijks bezoek. In de zomer wordt een bijkomende avondwandeling

georganiseerd die tijdens de winter wordt vervangen door een activiteit in de

speelzaal.

 

Personeel

In het Gesloten Federaal Centrum Tongeren werkt zowel federaal personeel

van het DG EPI als personeel van de Vlaamse Gemeenschap. Vanuit de

Vlaamse Gemeenschap is een team van 6 personeelsleden (een directeur, 3

leerkrachten, een maatschappelijk assistent en een psycholoog) werkzaam

die samen instaan voor de pedagogische omkadering. De verschillende

personeelsgroepen werken intensief samen. In het kader van het Strategisch

Plan voor Hulp- en Dienstverlening aan Gedetineerden werden een halftijdse

organisatieondersteuner en een halftijdse trajectbegeleider aangesteld.

 

Ateliers

Het GFC beschikt momenteel nog niet over een atelier waar de gedetineerden

kunnen werken. Zij kunnen wel worden tewerkgesteld binnen een beperkt

aantal werkplaatsen van de huishoudelijke dienst. Om deelname aan

onderwijs en hulpverlening door deze groep van jongvolwassenen te

stimuleren is maximaal een halftijdse tewerkstelling binnen de

huishoudelijke diensten van de inrichting, de keuken en de wasserij mogelijk.

Activiteiten voor de jongeren

Opleiding en vorming

Bij de ‘Everbergjongeren’ ligt de nadruk vooral op pedagogische activiteiten

die door het Vlaams Team Jongerenwelzijn worden aangeboden en waaraan

zij, gelet op de leerplicht, verplicht moeten deelnemen. Voor de uit handen

gegeven jongeren is een eigen aanbod voorzien aan pedagogische en

sportactiviteiten vanuit het Vlaams Team. Zij kunnen hier vrijwillig aan

deelnemen.

Cultuur en ontspanning

Het GFC Tongeren beschikt over een eigen bibliotheek, met een

boekencollectie en een ruilcollectie in samenwerking met de stadsbibliotheek

van Tongeren. Gedetineerden kunnen tweemaal per week fitnessen en

dagelijks deelnemen aan een sportactiviteit onder toezicht van een

sportmonitor van het Vlaams Team.

 

 

U kunt de werking van de SMBG ondersteunen, door een schenking te doen op het bankrekingnr 132-5030900-36, met de vermelding "Schenking". Vanaf een gift van 40 euro ontvangt u een fiscaal attest. Dank bij voorbaat.

 

 

 

Contact