Stichting voor Morele
Bijstand aan Gevangenen

Stalingradlaan 54
1000 Brussel
Tel : +32 2 537 59 28
+32 473 48 15 88
Fax : +32 2 537 10 93

                           
                       
 

Gevangenis van Leuven Centraal

Geldenaakse Vest 64 - 3000 Leuven

Tel.: 016/31 03 50

Fax: 016/31 03 61

 

Historiek

Het plan van de organisatie van de strafinrichtingen, na 1830 door

inspecteur-generaal Eduard Ducpétiaux in opdracht van de Belgische

regering uitgewerkt, voorzag in de bouw van een grote cellulaire inrichting

gelegen in het centrum van het land en bestemd voor mannelijke

gedetineerden, die een lange straf moesten uitzitten. De stad Leuven had een

centrale ligging en was gemakkelijk te bereiken.

De Centrale Gevangenis werd op 1 oktober 1860 in gebruik genomen.

Tussen de beide wereldoorlogen werden de werkhuizen bijgebouwd. In 1976

lag een grote werkstaking van de gedetineerden, gevolgd door een staking

van het bewakingspersoneel, aan de basis van wat als een grote omwenteling

in het regime kan worden beschouwd. In het nieuwe regime werden

nadrukkelijk twee accenten gelegd: primordiale aandacht voor een zinvolle

vrijetijdsbesteding van de gedetineerden en de geleidelijke invoering van een

opendeurregime. Na 1976 werd het cellulair complex gerenoveerd. Vleugel B

werd grondig gerenoveerd terwijl de andere vleugels werden opgefrist. Op 9

juli 1996 werd de Centrale Gevangenis beschermd als monument.

 

Capaciteit en Infrastructuur

De Centrale Gevangenis is gebouwd op een oppervlakte van ongeveer vier

hectaren. Deze gevangenis is een klassieke Ducpétiaux-gevangenis: een

gevangenis van het cellulaire type in de vorm van twee grote en vier kleine

vleugels. Alle cellen zijn monocellen met uitzondering van 14 cellen, waarin

drie of vier gedetineerden kunnen verblijven. Alle cellen zijn voorzien van een

toilet en wastafel. Op elke sectie (ongeveer 25 cellen) zijn bovendien

douches. Een uitzondering vormen de 18 cellen van vleugel F, die niet

uitgerust zijn met sanitair. De gedetineerden kunnen hier wel gebruik maken

van gemeenschappelijke voorzieningen (wastafels, toiletten en douches), die

op de sectie aanwezig zijn.

De totale capaciteit bedraagt 350 cellen. Naast 50 verwezen beklaagden ter

ontlasting van de gevangenis van Sint-Gillis, is Leuven-Centraal een

inrichting die gekenmerkt wordt door een populatie van vooral

langgestraften. Dit zijn crimineel veroordeelden, zware recidivisten,

buitenlanders die na hun straf het land moeten verlaten en hoofdzakelijk

werden veroordeeld wegens drugs- of mensenhandel en tot slot

veroordeelden voor pedoseksuele feiten.

Tussen de vleugels zijn twee wandelkoeren en een grote sportkoer aanwezig.

De inrichting telt bovendien verschillende werkhuizen, een theaterzaal, een

fitness- en cardioruimte, diverse klaslokalen en in elke vleugel enkele

recreatiezalen.

 

Regime

De 300 veroordeelden en 50 beklaagden zijn strikt van elkaar gescheiden

met elk een eigen, specifiek regime:

De veroordeelden kennen een opendeurregime. De

gemeenschapsmomenten zijn zeer frequent zijn. Uitzonderlijk zijn

gedetineerden, die uit veiligheidsoverwegingen of door een

tuchtmaatregel voor korte of langere termijn aan een afzonderings- en

of aan een ander beperkt regime worden onderworpen, uitgesloten van

het gemeenschapsregime. Tijdens de dag hebben de gedetineerden de

mogelijkheid zich vrij te bewegen op de sectie en op de vleugel waar

zij verblijven of de cel van een medegedetineerde te betreden.

De beklaagden genieten in vergelijking met de veroordeelden een

beperkt regime. De celdeuren zijn gesloten en er is slechts een

beperkt aanbod aan gemeenschappelijke (vrije)tijdsactiviteiten.

 

Ateliers

De inrichting beschikt over een aantal werkhuizen, waaronder een

schrijnwerkerij, boekbinderij en diverse ateliers voor celwerk. De

technische ploeg, die instaat voor het onderhoud van de gebouwen, kan

vakmensen tewerkstellen voor werken als schilderen, metselen en allerhande

herstellingen (bijvoorbeeld elektriciteit en verwarming). Daarnaast kunnen de

gedetineerden werken in de huishoudelijke diensten, zoals de bibliotheek, de

keuken, de kantine van het personeel, de wasserij, de milieudienst of als

knecht in de vleugel.

 

Activiteiten voor gedetineerden

Opleiding en vorming

De Centrale Gevangenis van Leuven kent een ruim groepsaanbod aan

vormingen. Zo worden maandelijks informatieavonden georganiseerd rond

relevante thema’s. Daarnaast biedt de organisatie PRH-vormingen aan rond

persoonlijkheid en relaties, terwijl herstelgerichte activiteiten aandacht

besteden aan de gevolgen van een misdrijf en het herstellen van de

aangerichte schade. Ook op cultureel vlak worden vormingen aangeboden,

waaronder muzieklessen en een schilderatelier.

Gezien het belang van tewerkstelling voor een geslaagde reïntegratie staan

ook assessment en sollicitatietraining steeds op het programma. Ten slotte

wordt het vormingsaanbod aangevuld met allerlei activiteiten waaronder

kooklessen, theorielessen rijbewijs of vormingen rond omgaan met agressie.

Verder biedt de Centrale Gevangenis onderwijs aan voor laag- en

hooggeschoolden. Zo organiseert zij computerlessen en taallessen

alfabetisering, Frans, Engels, Nederlands voor anderstaligen, beter leren

schrijven en zelfs Spaans. Algemene vakken, zoals bedrijfsbeheer of kantoor,

komen ook aan bod. Zij die liever de handen uit de mouwen steken, kunnen

een opleiding bouw of elektriciteit volgen. In het Open Leercentrum Piazza

kunnen gedetineerden wekelijks via computerprogramma’s zelfstandig

studeren, of via Open Universiteit een universitair diploma behalen. De

meeste cursussen worden gegeven door centra voor volwassenenonderwijs of

basiseducatie die officiële attesten uitreiken. Ook vrijwilligers geven al jaren

les in de gevangenis.

Cultuur en ontspanning

Activiteiten en initiatieven voor sport en ontspanning, het gebruik van de

bibliotheek en het cultuuraanbod nemen in het regime een belangrijke

plaats in. De gevangenis heeft een vast sportaanbod (cardio, fitness en

speelzalen op de vleugels) en het zomer- en wintergebonden sportaanbod.

In de zomer ligt de nadruk op de buitensporten zoals voetbal, volleybal en

atletiek. In winter verandert de focus dan naar binnensporten zoals biljart,

tafeltennis en darts. In beide seizoenen wordt nauw samengewerkt met

ploegen van buiten die het regelmatig opnemen tegen een ploeg van

gedetineerden.

Naast muzikale en andere optredens wordt de nadruk sterk gelegd op de

actieve inzet van de gedetineerden. Er is een muziekkelder waar

gedetineerden in verschillende muziekgroepen kunnen repeteren. Deze

‘bands’ krijgen ook de gelegenheid om hun talent te tonen aan

medegedetineerden, familie en vrienden.

Leuven-Centraal heeft sedert decennia een eigen toneelgroep. Zij worden

begeleid door een externe regisseur en een aantal actrices nemen de

vrouwenrollen op zich. Naast toneelspelers bestaat de toneelgroep ook uit

decorbouwers en geluids- en lichttechnici. Tijdens de jaarlijkse toneelweek

wordt een stuk opgevoerd voor medegedetineerden en externe genodigden.

De inrichting beschikt over een bibliotheek, die fungeert als een moderne

openbare bibliotheek met een uitgebreide collectie boeken, cd’s, dvd’s, cdroms,

tijdschriften, kranten en gezelschapspellen. Er is een intensieve

samenwerking met de stadsbibliotheek. De bibliotheek organiseert literairculturele

avonden, forumavonden en klassieke concerten.

Ter info:

De geschiedenis van Leuven Centraal wordt geschetst in: S.

Christiaensen, “Van cellulair kroonjuweel tot humaniserende

penitentiaire praktijk. Markante feiten en krachtlijnen doorheen 150

jaar Leuven Centraal.”, Fatik, 2010, 127, 5-16.

De uitgangspunten van het beleid worden beschreven in: G.

Verschueren, “Beleid en regimeontwikkeling in de Centrale Gevangenis:

een terugblik.”, Fatik, 127, 23-28.

 

 

U kunt de werking van de SMBG ondersteunen, door een schenking te doen op het bankrekingnr 132-5030900-36, met de vermelding "Schenking". Vanaf een gift van 40 euro ontvangt u een fiscaal attest. Dank bij voorbaat.

 

 

 

Contact